Geçmişten Günümüze Komşuluk

Abstract

Bu araştırmanın bulguları, katılımcıların önemli bir bölümünün komşuluk ilişkilerinin geçmişe kıyasla belirgin şekilde değiştiğini ve bu ilişkilerin günümüzde anlam ve işlev açısından değer kaybettiğini düşündüğünü ortaya koymaktadır. Özellikle COVID-19 pandemisinin etkisiyle zorunlu sosyal izolasyon süreçlerinin, ev içi ve dışı sosyal ilişkileri – özellikle de komşuluk ilişkilerini– olumsuz yönde etkilediği; hem yazılı kaynaklarda hem de yapılan bireysel görüşmelerde açıkça gözlemlenmiştir. Katılımcılar arasında geçmişe yönelik bir özlem dikkat çekmektedir. Günümüzde teknolojik gelişmeler ve sosyal medya kullanımının artması, insanlar arasındaki yüz yüze etkileşimi azaltmış ve komşuluk ilişkilerinin yerini dijital platformlarda sürdürülen iletişim biçimleri almıştır. Yoğun iş temposu ve bireyselleşen yaşam tarzı, insanların geleneksel sosyal ilişki biçimlerine daha az zaman ayırmalarına neden olmuştur. Ancak tüm bu dönüşümlere rağmen, katılımcıların büyük çoğunluğu komşuluğun hâlâ ihtiyaç duyulan ve zor zamanlarda ilk başvurulan destek kaynaklarından biri olduğunu vurgulamıştır. Bu durum, komşuluk ilişkilerinin dönüşüm geçirse de tamamen işlevsizleşmediğini, aksine belirli bağlamlarda önemini koruduğunu göstermektedir. Bu çalışma sürecinde yapılan mülakatlar, katılımcılar nezdinde komşuluk kavramının tekrar düşünülmesine, hatırlanmasına ve öneminin fark edilmesine katkı sağlamıştır. Bazı katılımcıların görüşmelerin ardından komşularıyla daha fazla etkileşimde bulunma yönünde niyet beyan etmeleri, bu araştırmanın sosyal farkındalık yaratma yönünden olumlu sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Katılımcıların, “Bugün komşuma kahveye gitmeyi düşündüm, hatırlattığınız iyi oldu” gibi dönüşleri, hem araştırmanın amacına ulaştığını hem de sosyal psikoloji açısından olumlu bir etki yarattığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, komşuluk ilişkilerinin dönüşen sosyal yapılar içerisinde yeniden anlamlandırılması ve bu ilişkilerin güncel yaşam pratikleri içinde nasıl sürdürülebileceğine dair daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğu söylenebilir. Geleneksel değerlerin korunması ve sosyal dayanışmanın artırılması adına, komşuluk gibi yerel kültür ögelerinin yaşatılması önem arz etmektedir