Türkiye'de 2000 yılından sonra uygulanan tarımsal destek politikaları ve buğday üretimi

Abstract

Bu tez çalışması, Türkiye'de 2000 yılı sonrası tarımsal destekleme araçlarının buğday üretimi üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma, buğday üretim miktarı, ekim alanı ve dekar başına üretim verilerini analiz etmeyi amaçlamıştır. Metodolojik olarak, herhangi bir birincil veri toplama, anket, istatistiksel modelleme veya hipotez testi kullanılmadan, TÜİK, FAO raporları, akademik çalışmalar ve yasal düzenlemeler gibi ikincil verilere dayalı nitel ve yorumlayıcı bir yaklaşım benimsenmiştir. Tez, Türkiye'de 2000 sonrası tarım politikalarındaki dönüşümü, özellikle doğrudan gelir desteği ve fark ödemeleri gibi modelleri detaylandırmaktadır. Bulgular, destekleme politikalarının buğday üretimi göstergeleri üzerinde doğrudan etki ettiğini ortaya koymuştur. Desteklerin nominal artışına rağmen, tarımsal girdi fiyatlarındaki enflasyon nedeniyle reel değerdeki azalmalar, olumlu etkileri sınırlamıştır. Mazot, gübre ve fark ödemeleri gibi destekler üretime katkı sağlarken, reel destek kaybı ve bölgesel ürün deseninde değişimlere yol açmıştır. Sonuç olarak, gelecek politikaların daha şeffaf, öngörülebilir ve çevreye duyarlı olması gerektiği belirtilmiştir. Öneriler arasında, tarımsal desteklerin GSYH içindeki payının yasal seviyeye çıkarılması, ödeme zamanlamasında çiftçi görüşlerinin dikkate alınması ve risk yönetimi mekanizmalarının güçlendirilmesi yer almaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin tarımsal destekleme politikalarını analiz ederek, buğday üretimi özelinde geleceğe yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır.