7-8. Yüzyıllar arasında Çin'deki Türk soylu kişilerin mezar kitabeleri üzerine değerlendirmeler

Abstract

Bu çalışmada, 630 yılından sonra T'ang idaresi altında kurulan askerî valiliklere bağlı Kök Türk vilayetlerinde ikamet eden Türk boylarına dair çelişkili ifadeler değerlendirilerek; Chih-shih, Pi-shih ve She-li boyları hakkındaki veriler bir araya getirilmiştir. To-mi-chih İlteber Chih-shih Wu'nun soyundan gelen Chih-shih Shan-kuang, Chih-shih Ssu-li'nin oğullarından Chih-shih Feng-chieh, Kapgan Kagan'ın damatlarından I-lo-yu Köl Erkin Pi-shih Shih-nang ve She-li Ko-lo-chan'ın oğlu Shih-t'ieh'nin Çince mezar kitabeleri Türkçe'ye çevrilip, ilgili diğer kaynaklarla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Hiçbir değişikliğe maruz kalmadan günümüze ulaşan mezar kitabelerindeki veriler doğrultusunda Çin yıllıklarında kayıtlı Türk unvanları da ayrıca ele alınmıştır. Chih-shih, Pi-shih ve She-li boylarına mensup kişilerin mezar kitabeleri, Kök Türk tarihinin bilinmeyenlerine ışık tutmaktadır.