Riskli Yapı Şerhi Konumsal Analizi (Yenimahalle Örneği)

Abstract

ÖZET Dönem Projesi RİSKLİ YAPI ŞERHİ KONUMSAL ANALİZİ (YENİMAHALLE ÖRNEĞİ) Ufuk KOŞKA Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Harun TANRIVERMİŞ

Bir yapının olabilecek bir afet ile yıkılması ya da ağır hasar alması sonucunda, yapıda yaşayanların canına ve malına karşı risk oluşturduğu, bilimsel ve teknik verilerle tespit edilmiş olması, o yapının 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanları Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun kapsamında ‘Riskli Yapı’ olarak tespit edilmesi sonucunu doğurmaktadır. 6306 Sayılı Kanun olabilecek tüm afet risklerini ve hatta terör nedeni ile harabe olmuş şehirleri de kapsamakla beraber, asıl yasalaşmasına neden olan olay 2011 yılındaki Van Depremidir. 6306 Sayılı Kanun, yasalaştığı 2012 yılından bu yana çok tartışılmış, çok eleştiri almış, birçok kez değişikliğe uğramış ve birçok maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Kanun afet riski altıdaki yerlerin dönüştürülmesi amacı ile çıkarılmış olmasına rağmen, Kanunun bir rant düzenlemesi olduğu, inşaat şirketlerini zengin etme amacı güttüğü, inşaata dayalı büyüme modeli ile ekonomisini ayakta tutmaya çalışan Türkiye’nin ekonomisinin canlandırmaya yönelik olduğu eleştirilerini almıştır. Türkiye geçmişte çok sayıda yıkıcı depreme maruz kalmıştır ve bundan sonra da maruz kalacağı bilinen bir gerçektir. Öyle ki tüm deprem uzmanları tarafından beklenen, olmasına neredeyse kesin gözü ile bakılan İstanbul depremi için yapılan öngörüler korkutucu boyutlardadır ve dahası Türkiye’nin bağımsızlığını kaybedebileceği konuşulmaktadır. Bu korkutucu riskler Kanun’un içeriğine yansımış ve olabilecek en hızlı şekilde dönüşümün sağlanabilmesi için temel hak ve özgürlükleri tehdit eder hale gelmiştir. Türkiye’de toplumsal hafıza çok düşüktür ve yaşanılan acıların ardından olay soğumaya başladıktan sonra işler bir sonraki büyük acıya kadar ötelenmekte ve bu süreç ardı sıra devam etmektedir. Her deprem sonra klasikleşen ‘hazırlıksız yakalandık’ ve ‘deprem öldürmez bina öldürür’ söylemleri dışında bir şeyler yapılması gerektiğini düşünen kanun koyucular 6306 Sayılı Kanunu yürürlüğe koymuşlardır. Bu çalışmada; yukarıda kısaca bahsetmiş olduğumuz Riskli Yapı Şerhinin 6306 Sayılı Kanun kapsamında yürürlüğe girmesinden sonra, kanun koyucuların ve kanunun ulaşmak istediği amacı, kanuna karşı yapılan eleştirileri, kanunun çıkışından bugüne yapılan değişiklikleri ve Anayasa Mahkemesi’nin verdiği ve vermediği iptal kararları incelenmiş ve bu doğrultuda Yenimahalle Tapu Müdürlüğü’nde tescil edilmiş olan Riskli Yapı Şerhlerinin analizi yapılmış ve elde edilen verilere göre çıkarımda bulunulmuştur. Mayıs 2023, 82 sayfa