İdari yargıda incelenmeksizin ret kararları

Abstract

İncelenmeksizin ret kararı, kanun koyucu tarafından açıkça düzenlenmiş karar türleri arasında yer almamasına rağmen, idari yargı uygulamasında sıklıkla başvurulan bir usul kurumudur. Hakkında açık bir kanuni düzenleme bulunmaması nedeniyle söz konusu kararın kapsamı, koşulları ve sonuçları büyük ölçüde idari yargı içtihatları aracılığıyla şekillenmektedir. Bu durum incelenmeksizin ret kararının hukuki niteliği, uygulanma alanı ve doğurduğu sonuçlar bakımından çeşitli tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Bu tezde, incelenmeksizin ret kararının idari yargıdaki uygulama alanı tespit edilerek söz konusu kararın kendine özgü hukuki kimliğinin ortaya konulması, uygulamada tartışmaya yol açan hususların belirlenmesi ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Tezin temel savı, incelenmeksizin ret kararına ilişkin kanuni bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle idari yargı mercileri tarafından içtihat yoluyla içinin doldurulduğu ve bu durumun, anılan kararın hukuki konumu bakımından özellik arz eden birtakım sorunlara yol açtığıdır. Bu doğrultuda tez, iki ana bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde, idari yargı yerleri tarafından verilen karar türleri genel hatlarıyla ele alınmakta ve bu kapsamda usule ilişkin kararlar ile esas hakkında verilen kararlar arasındaki ayrım açıklanmaktadır. Bu yöntem ile incelenmeksizin ret kararının, idari yargı kararları içerisindeki konumu ve diğer karar türleriyle olan benzerlik ve farklılıkları ortaya konulmaktadır. Böylece, incelenmeksizin ret kararının hukuki niteliğinin ve işlevinin daha açık ve sistematik bir biçimde anlaşılması amaçlanmaktadır. Tezin ikinci bölümünde ise incelenmeksizin ret kararı verilen durumlar içtihatlar ışığında tespit edilerek incelenmeksizin ret kararına ilişkin bir yasal düzenlemenin bulunmamasından kaynaklanan hukuki sorunlar ele alınmaktadır. Bu kapsamda, uygulamada ortaya çıkan belirsizlikler ve tartışmalı hususlar tespit edilerek söz konusu sorunların giderilmesine yönelik çözüm önerileri ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak incelenmeksizin ret kararının açık bir kanuni zemine kavuşturulmasının, kararın hukuki niteliğinin daha anlaşılır hâle gelmesini sağlayacağı ve belirsizlikleri büyük ölçüde ortadan kaldıracağı değerlendirilmektedir.