Özel Eğitim Öğretmen Adaylarının Perspektifinden Meslek Tercih Nedenlerinin İncelenmesi

Abstract

Özel eğitim öğretmenliği, son yıllarda sıklıkla tercih edilen popüler bir meslek haline gelmiştir. Bu mesleğin neden tercih edildiği ise önemli bir merak konusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırmanın amacı, özel eğitim bölüme yerleşen öğretmen adaylarının meslek tercih nedenlerinin görüşlere dayalı olarak incelenmesidir. Bu araştırmada nitel araştırma modellerinden olgubilim (fenomenoloji) modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinde bulunan dört farklı üniversitede öğrenim gören 182 özel eğitim öğretmenliği lisans programı birinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından oluşturulan veri toplama formu aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin özel eğitim bölümünü özgeci nedenlerden dolayı tercih ettiği, bölüme karşı olumlu duygular hissettikleri ve mesleklerine ilişkin ileriye dönük çoğunlukla kişisel hedefler belirledikleri görülmüştür. Öğrencilerin çoğu, bölümü tercih etmeden önce araştırma yapmış ve özel eğitim alanıyla ilişkili kişilerden bilgi almıştır. Öğrencilerin bölümü tercih etmelerinde etkili olan kişilerin çoğunlukla aile üyeleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, öğrencilerin çoğu, özel eğitim öğretmenliğini kişiliklerine uygun gördüklerini ifade etmişlerdir. Araştırma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, özel eğitim öğretmenliğinin en çok özgeci nedenlerden dolayı tercih edildiği ve tercihlerin çoğunlukla araştırılarak ve bilinçli bir şekilde yapıldığı görülmektedir. Bu durumun öğrencilerin ileriki mesleki başarıları açısından önemli ve umut vaat edici olduğu düşünülmektedir.