Yaşa bağlı makula dejenerasyonu ilişkili coğrafik atrofili az gören hastaların rehabilitasyon yöntemleri ve rehabilitasyonun yaşam kalitesi üzerine etkisi

Abstract

Bu çalışmada yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD) ilişkili coğrafik atrofili az gören olgularda, az görme rehabilitasyon yöntemlerini değerlendirmek ve görsel rehabilitasyonun yaşam kalitesi üzerine etkililiğinin araştırılması amaçlandı. Araştırmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Görme Araştırmaları ve Az Görme Rehabilitasyon Birimi'ne YBMD'ye bağlı coğrafik atrofi sonucu az görme şikayeti ile başvuran 78 hastanın, 78 iyi gören gözü dahil edildi. Tüm olguların sosyodemografik özellikleri, göz muayene bulguları, yakın ve uzak için seçilen az görmeye yardımcı yöntemleri kaydedildi. Az görme yardım cihazını kullanan 58 hasta rehabilitasyon grubu, cihazı hiç kullanmayan 21 hasta kontrol grubu olarak isimlendirildi. Hastaların tümüne ilk muayene sırasında ve görme rehabilitasyonundan/ilk muayeneden en az 6 ay sonra Ulusal Göz Hastalıkları Enstitüsü görsel işlevsel anketi (NEI-VFQ-25) uygulandı. YBMD ilişkili coğrafik atrofili az gören hastalarda NEI-VFQ-25 anket skorlamasında en düşük puanı yakın aktivite alt ölçeği alırken, en yüksek puanı renkli görme alt ölçeği aldı. Rehabilitasyon grubunda az görme rehabilitasyonu uygulamasından sonra NEI-VFQ-25 yaşam kalite ölçeğinin genel puan, genel görme, yakın ve uzak aktiviteler, sosyal fonksiyon, ruhsal sağlık, rol güçlükleri, bağımlılık alt ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı ölçüde artışlar tespit edildi. Kontrol grubunda ise yaşam kalite ölçeğinin genel puan ve alt ölçeklerinin hiçbirisinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik olmadı. Hastalarımız yakın görme için ilk sırada mikroskobik camları tercih ederken, uzak görme için teleskopik gözlükleri tercih etmişlerdir. YBMD ilişkili coğrafik atrofili az gören hastaların az görme rehabilitasyon yöntemleri ile mümkün olan en kısa zamanda tanışmaları ve az görme rehabilitasyon programlarına dahil olmaları gerekmektedir.