Tilkiköy (Kalecik, Ankara) mangan yatağının mineralojik ve jeokimyasal özellikleri

Abstract

Bu tez çalışmasında, Kalecik (Ankara) ilçesinin yaklaşık 14 km kuzeydoğusundaki Tilkiköy mevkiinde yer alan mangan cevherleşmesinin mineralojik ve jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Tilkiköy mangan cevherleşmesi Ankara Ofiyolitik Melanjı içerisinde radyolaritler ile ardalanmalı şekilde oluşmuştur. XRD (X-Işını difraktometresi) ve cevher mikroskopisi çalışmaları ile yürütülen mineralojik analizler sonucunda yataktaki ana cevher mineralleri piroluzit, koronadit, braunit ve psilomelan grubu mineraller olarak tanımlanmıştır. Gang mineraller ise kuvars, hematit, limonit ve az miktarda piritten ibarettir. Çört ile mangan minerallerinin bir arada bulunması ve kolloform doku ile fosil kavkılarının mangan mineralleriyle doldurulmuş olması biyojenetik süreçlerin cevherleşmede rol oynadığını göstermektedir. Cevher örneklerinin MnO içerikleri %64.7'ye kadar ulaşmakta olup silika (%12.3-89.4) mangandan sonraki en yüksek bolluğa sahip elementtir. Örneklerin toplam nadir toprak element değerleri 14.5-143.5 ppm arasında değişmekte olup hafif NTE'ler ağır NTE'ye göre yaklaşık 10 kat zenginleşmiştir. Çeşitli iz element diyagramları kullanılarak Tilkiköy mangan cevherini oluşturan akışkanın büyük oranda hidrotermal kökenli olduğu ortaya konulmuştur. Ce elementine ait negatif anomali hidrotermal yataklara özgü bir sinyal olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen mineralojik ve jeokimyasal bulgular Tilkiköy mangan cevherleşmesinin İç Anadolu'daki mangan yatakları ile benzer özellikler taşıdığını göstermiştir.