Uluslararası deniz yatağı ve otoritesi

Abstract

Uluslararası deniz hukuku çerçevesinde deniz yataklarının sınırlandırılmasının bir parçası olan uluslararası deniz yatağı "Bölge" olarak da adlandırılır ve açık denizlerin tabanında yer alır. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte Bölge'de keşfedilen ve keşfedilmeye devam edilen zengin mineral kaynakları devletlerin Bölge'ye ilgisini her geçen gün arttırmaktadır. "İnsanlığın ortak mirası" kavramıyla hem Bölge'nin hem de Bölge'de yer alan kaynakların tek bir devletin egemenliğine özgülenemeyeceği ve herkese ait olduğu BMDHS'de yer alarak korunmuştur. Ancak devletlerarası eşitlik, paylaştırmacı adalet, barışçıl amaçlarla kullanım, deniz çevresinin ve insan hayatının korunması ilkesi, yeni bir ekonomik düzen ve Bölge'de egemen yetkiler ileri sürülememesi çerçevesinde açıklanmaya çalışılan "insanlığın ortak mirası" ifadesi ve menfaatlere göre şekillenen Bölge'nin hukuki niteliğine ilişkin görüşler tartışılmaya devam edilmektedir. Bu sebeple BMDHS'ye taraf olmayan devletlerin hukuki statüsü de belirsizliğini korumaktadır. Taraf olmayan devletlerin fazlalığı BMDHS'nin Bölge'ye ilişkin hükümlerinde tadil ihtiyacı doğurmuş ve 1994 Sözleşmesi bu koşullar altında gelişmiştir. Ek olarak, Bölge'nin tarafsız bir kuruluş tarafından yönetilmesi amacıyla bir otorite kurulmuştur. Otorite'nin Genel Kurul, Konsey, Hukuki ve Teknik Komisyon, Finans Komitesi, Sekreterya gibi organları bulunmaktadır. Ayrıca bir işletmeci gibi hareket eden bir Teşebbüs ve BMDHS'de yer alan uyuşmazlık çözüm yollarından farklı olarak izlenen yollar mevcuttur.