Odun sirkesi uygulamalarının bazı toprak özellikleri ve mısır bitkisi verim ögeleri üzerine etkisi

Abstract

Bu çalışma kapsamında fındıkkabuğu ve Broyler tavuk yetiştiriciliği atığından elde edilmiş iki farklı odun sirkesinin farklı doz ve uygulamalar ile bitki verim bileşenleri ve toprak kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Bitkisel ve hayvansal kaynaklardan elde edilen odun sirkeleri İç Anadolu şartlarında ana ürün olarak ekilen silajlık mısır bitkisine, tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre 60 parselde 10 uygulama konulu, 3 tekerrürlü olarak Ankara ili Sincan İlçesi Yenikent mevkiinde 2021 ve 2022 yıllarında iki yıllık çakılı tarla denemesi olarak yürütülmüştür. Odun sirkesi ile kaplanmış tohum, yapraktan odun sirkesi uygulama, toprağa %1 ve toprağa %0.5 dozlarında uygulama ve kontrol grubu olarak uygulamalar her iki odun sirkesi için de yapılmıştır. Toprakların kimyasal ve bazı biyolojik özelliklerini belirlemek için pH, Ec, bünye, organik madde, toplam azot ( %N), alınabilir fosfor, alınabilir K, Ca, Mg, Na, Fe, Cu, Zn, Mn, toprak solunumu, mikrobiyal biyokütle karbonu, üreaz enzim aktivitesi ve alkali fosfataz enzim aktivitesi tayinleri yapılmıştır. Odun sirkesinin mısır bitkisinin verim ve verim komponentleri üzerine etkilerini belirlemek için bitki boyu, bitki yaş ağırlığı, parselde yeşil bitki biyokütlesi, dekara yeşil bitki biyokütlesi, kuru madde oranı, dekara kuru madde biyokütlesi, koçan ağırlığı, koçan uzunluğu ve koçan çapı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre yapılan istatistik analizlerde, fındık kabuğu ve Broyler tavuk yetiştiriciliği atığından elde edilen odun sirkesi uygulamaları, toprağın pH ve EC değerleri üzerine etkisi önemsiz bulunmuştur. Toprağın organik madde miktarı, toplam N içeriği, alınabilir P miktarı, mikro elementlerden Fe miktarı, her iki yıl ortalamasında %1 ve %5 düzeyinde önemli bulunmuştur. Değişebilir K miktarı ve alınabilir Cu +2 , Zn miktar üzerine uygulamalar arasındaki fark önemsiz bulunurken, yıllar arasındaki tekrarlamaların etkisi %0.5 düzeyinde önemli bulunmuştur. Uygulamaların toprağın biyolojik aktivitesi üzerine etkilerine baktığımızda; toprak solunumu ve toprak mikrobiyal biyokütle karbonuna olan etkileri istatistiksel olarak önemli olmazken, üreaz ve fosfotaz enzim aktivitelerine olan etkileri önemli bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre yapılan istatistik analizlerde, odun sirkesi uygulamaları, bitki koçan uzunluğu, bitki boyu, bitki yaş ağırlığı, parselde yeşil bitki biyokütlesi, dekara yeşil bitki biyokütlesi, etüvde kuru madde oranı, dekara kuru madde biyokütlesi ve koçan ağırlığı üzerine iki yıllık ortalamalar %1 ve %5 düzeyinde önemli bulunurken, koça çapı üzerine etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Fındıkkabuğu ve Broyler tavuk yetiştiriciliği atığından elde edilen odun sirkelerinin etkilerine baktığımızda, uygulama yöntemleri arasında farkın önemli olduğu, her iki yıl içinde Broyler tavuk yetiştiriciliği atığından elde edilen odun sirkesinin fındık kabuğundan elde edilen odun sirkesine göre daha etkili olduğu görülmekte olup, daha yüksek dozlarda ve farklı bitkilerde, farklı bölge topraklarında çalışmalar yapılmalıdır.