Yaşlı hemodiyaliz hastalarında kırılganlığın ve risk faktörlerinin belirlenmesi

Abstract

Amaç: Hemodiyaliz hastalarında yaşlanmayla beraber yeni mortalite ve morbidite ilişkili risk faktörleri de oluşmaya başlamaktadır. Kırılganlık bu risk faktörlerinden biridir. Normal yaşlı popülasyonunda mortalite artışının önemli bir sebebi olan kırılganlığın hemodiyaliz hasta grubunu nasıl etkilediği net değildir. Bu çalışmada yaşlı hemodiyaliz hastalarında kırılganlıkla ilişkili faktörlerin araştırılması planlandı. Gereç ve Yöntem: Altmış beş yaş ve üstü, hemodiyaliz tedavisi alan 120 hasta, Edmonton Kırılganlık ölçeği ile değerlendirildi ve hastalar kırılgan olan ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların demografik özellikleri, son 6 aydaki biyokimyasal parametrelerin ortalaması, kullanılan ilaçlar, hipotansiyon sıklığı değerlendirildi. Bulgular: Hastaların %40’8’inde kırılganlık saptandı. Kırılganlığın kadınlarda daha sık olduğu ve yaş arttıkça artış gösterdiği saptandı. Hemodiyaliz parametreleri ile kırılganlık değerlendirildiğinde kan üre azotu, kreatinin, albumin, idrar miktarı ve diyaliz çıkış potasyumunun kırılgan olan hastalarda daha düşük olduğu izlendi. Hipoalbuminemi, el-kas kuvvet azlığı ve idrar miktarının azlığı kırılganlık için bağımsız risk faktörü olarak bulundu (p=0,035, p=0,005, p=0,009). Sonuç: Hemodiyaliz popülasyonunda olduğu gibi yaşlı diyaliz hasta grubunda da rezidüel böbrek fonksiyonunun korunması ve hipoalbuminemi gibi malnutriyon parametrelerinin düzeltilmesi önemlidir. Böylece kırılganlık ve yol açtığı fonksiyonel kayıp ve mortalitenin azaltılmasında faydalı olabilir.

Objectives: In aging hemodialysis patient population new mortality and morbidity risk factors may develop. Frailty is one of these rising risk factors. Frailty is associated with higher prevalence of mortality in elderly population while we do not yet have a consensus at identification of frailty and risk factors in hemodialysis patients. Our aim was to estimate frailty prevalence in elderly hemodialysis population and its influence on outcomes. Materials and Methods: A study of 120 hemodialysis patients aged 65 and older was designed. Frailty was estimated through the Edmonton Frail scale and patients were grouped as frail patients and non-frail ones. Demographic and clinical data, laboratory parameters in last six months, medications and hypotension attacks during dialysis sessions were recorded. Results: Forty-nine patients (40.8%) of 120 were frail in study population. Frailty was more often in women and with increasing age. In laboratory parameters serum creatinine, blood urea nitrogen, serum albumin, urine volume and serum potassium level after dialysis were lower in frail patients. Hypoalbuminemia, low handgrip strength test and low urine volume were found as risk factors related to frailty (p=0.035, p=0.005, p=0.009). Conclusion: Hemodialysis patients present higher frailty prevalence compared to normal elderly population. Preserving residual renal function and correction of malnutrition parameters such as hypoalbuminemia is important to prevent frailty. In this way its poor outcomes and higher rates of mortality would be undercontrol.