Dinlediğini Anlama Testinin Türk Kültürüne Uyarlanması

Abstract

Birçok çocuğun geliştirdiği dil becerilerinin ilki olan dinleme, sonraki dil becerilerinin temeli olarak hizmet etmektedir. Ayrıca tipik gelişen okuyucular, öğrenme güçlüğü olan çocuklar ve özgül dil bozukluğu olan çocuklar gibi birçok farklı grupta dinlediğini anlama becerilerinin okuma başarısını etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı dinlediğini anlama ölçme aracının Türk kültürüne uyarlamasını yapmaktır. Ölçme aracının psikometrik niteliklerinin madde tepki kuramı (MTK) çerçevesinde incelenmesi amaçlanmış olup bu doğrultuda iki-parametreli lojistik model (2PLM) kullanılmıştır. Sırasıyla, model varsayımlarından tek boyutluluk için doğrulayıcı faktör analizi, yerel bağımsızlık için Q3 istatistiği ve madde karakteristik eğrilerinin monotonik artışı varsayımı için her bir maddenin yetenek ölçeğine koşullu olarak yanıtlanma olasılıklarına ilişkin grafikler incelenmiştir. Varsayım testlerinin ardından genel model veri uyumu, madde bazında model veri uyumu, ayırtedicilik parametreleri, madde güçlük parametreleri ve bilgi fonksiyonları doğrulayıcı faktör analizinden (DFA) elde edilen faktör yükleriyle birlikte incelenmiştir. Sonuçlar madde parametrelerinin pratikteki uygulamalarda beklenilen aralıklarda yer aldığını ve test bilgi fonksiyonunun ölçeğin orijinaline benzer şekilde düşük yetenek düzeyinde zirve yaptığını göstermiştir. Faktör yükleri incelendiğinde 23. madde hariç faktör yüklerinin genel kabul edilebilir sınırdan yüksek olduğunu göstermiştir. Bu maddenin modele olan katkısı istatistiksel olarak test edildiğinde, maddenin ilişkili olduğu hikaye bloğundaki diğer maddeleri tutabilmek için bu maddenin ölçme aracında yer almasının uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra marjinal güvenirlik katsayısına dayalı olarak ölçme sonuçlarının yüksek düzeyde güvenilir olduğu gözlenmiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışmasından elde edilen sonuçlar, ölçme aracının 36 maddelik formunun tek boyutlu yapısı için yeterli geçerlik kanıtının elde edildiğine işaret etmektedir.