Türkiye'de yapılan popülasyon genetiği çalışmalarının çeşitliliği incelenerek, diğer ülkelere ait popülasyon genetiği çalışmaları açısından farklılıklarının ve öneminin vurgulanması

Abstract

İnsan popülasyon genetiği çalışmalarında vücut ve cinsiyet kromozomları üzerindeki kısa ardışık tekrarlar (STRlar) kullanılarak bir popülasyondaki bireyler arasındaki ve farklı popülasyonların bireyleri arasındaki genetik varyasyonlar araştırılır. Yüksek polimorfik (ayırım gücü yüksek) özellikte olan STR bölgeleri otomasyona uygun, hızlı ve kolay analiz yöntemleri oluşturması nedeniyle adli genetik alanında da tercih edilmektedir. Adli amaçlı ve özellikle kriminal olaylarda delillerin değerlendirilmesi, kimliği belirsiz cesetlerin kimliklendirilmesi ve soy bağı tespitleri için elde edilen DNA profillerindeki allellerin değerlendirilmesi için popülasyon genetiği verilerine dayalı istatistiksel olasılık hesapları yapılması gerekmektedir. Bu nedenle popülasyon genetiği verilerinin oluşturulması gerekir. Bu çalışmada araştırılıp ulaşılan Türkiye'de STR'larla yapılan popülasyon genetiği çalışmaları ve Türkiye dışında yapılan çalışmalar incelenerek, bu çalışmaların sayısı, kullanılan örneklerin nereden toplandığı, birey sayısı, STR sayısı ve kitler ile köken analizi, lokusların ayırt ediciliğine bakılarak farklılığı açısından irdelenip, popülasyon genetiği çalışmalarının tıbbi, adli önemi ve geliştirilmesi konusunda farkındalık yaratmak amaçlanmıştır. Bu amaç ışığında ulaşılan tüm çalışmaların bu özelliklerini ortaya koyacak şekilde özetleri dökümante edilerek veriler elde edilmiştir. Oluşturulan tablolar veri tabanındaki boşluğu ortaya çıkarmıştır. Türkiye'de yapılan popülasyon genetiği çalışmalarında kullanılan kitlerde bulunan STR bölgelerinin Türkiye'ye özgü olmaması, ayırt ediciliklerinin yetersiz kalmasına neden olmanın yanı sıra yapılan çalışmaların bölgesel ya da küçük ölçekli çalışmalar olması, örneklem sayısı ve çeşitliliği ile çalışılan lokus sayısı itibariyle Türkiye popülasyonunu temsil etmemesi nedenlerinden dolayı bu alanın geliştirilerek adli bilimlere katkı sağlayabilmesi önerilmektedir.