V871 PER, V359 CAS ve CK AQRnın dönem değişimleri

Abstract

Bu çalışmada, V871 Per, V359 Cas ve CK Aqr örten çift yıldızlarının dönem değişimleri incelendi. Literatürde mutlak parametreleri olmadığı için ilk olarak q-i taramasıyla bileşenlerinin en olası kütle oranları (q) belirlendi ve bu değerlere göre sistemlerin ışık eğrisi analizleri gerçekleştirildi. V871 Per, V359 Cas ve CK Aqr'nin kütle oranları sırasıyla 0.6, 0.53 ve 4.05 olarak bulundu. Yıldızların uzaklıkları ve yıldızlararası sönümleme değerleri kullanılarak da mutlak parametreler belirlendi. O-C grafikleri bu parametreler yardımıyla analiz edilerek, dönem değişimlerine dair parametreler ortaya kondu. V871 Per'in eksen dönmesi gösterdiği ve bu hareketinin periyodunun 70.6 yıl olduğu bulundu. V359 Cas'taki dönem değişiminin ise sisteme kütle çekimsel bağlı üçüncü cisimden kaynaklandığı saptandı ve bu üçüncü cismin yaklaşık 26.8 yıl periyotla yörüngede hareket ettiği ve kütlesinin 1.72 Mʘ olduğu hesaplandı. Ayrıca, ikili yıldız sisteminin bileşenlerinin arasında kütle aktarımı olduğu ve bunun yörünge dönemini artırdığı belirlendi. Dönem artış hızı 1.84×10⁻⁸ gün/yıl, kütle transfer oranı 1.54×10⁻⁸ (Mʘ/yıl) olarak hesaplandı. CK Aqr'nin dönem değişimi ise iki farklı mekanizma ile açıklandı: biri sisteme bağlı üçüncü ve dördüncü cisimlerin varlığı, diğeri ise üçüncü cisim ve manyetik çevrim etkisiyle gerçekleşen dönem değişimidir. İlk yaklaşımda, üçüncü ve dördüncü cisimlerin kütleleri sırasıyla 0.37 ve 0.26 Mʘ olarak bulundu. İkinci yaklaşımda ise üçüncü cismin kütlesi 0.43 Mʘ, manyetik çevrim periyodu 9.67 yıl ve manyetik alan şiddeti 17 kG olarak belirlendi.