Kur'ân'a yansımaları itibarıyla nüzûl döneminde dinî ve siyasî ilişkiler

Abstract

Bu çalışmada insani ilişkilerin boyutları, Kur'ân-ı Kerîm'de yer alan ilgili âyetler çerçevesinde nüzûl ortamı bağlamında analitik bir yaklaşımla incelenmiştir. Mekke ve Medine dönemleri, insani ilişkiler temasında dinî, siyasî, sosyal, tarihsel ve kültürel düzlemde analiz edilmiştir. Araştırmada her iki dönemin koşullarının geçmişteki temelini oluşturan ve bu temeli günümüze yansıtan bazı kavramlar tespit edilmiştir. Bu kavramlar, konuyla ilgili âyetler ışığında dönemsel bir okumaya tabii tutulmuştur. Bu sayede ilahi sözlerin hedefleri, insanlara vermek istediği tavsiyeler, toplumsal hayatın gereklilikleri, hak ve sorumlulukların gözetilmesi gereken ana konular belirlenmiştir. Kapsamlı bir araştırma ve inceleme sonucunda her iki dönemde de Müslümanlar arasında ve Müslümanlarla diğer halklar arasında hem birleştirici uyum noktalarına hem de ayırıcı çatışma noktalarına ulaşılmıştır. Çatışma noktalarının İslâm'ın temel esaslarıyla giderilmesi ve kardeşlik, birlik, tevhid, hakkaniyet, iyilik esaslı bir sistemin kurulması gerektiği sonucuna varılmıştır.