Yetişkin ve genç yetişkin koklear implant kullanıcılarında konuşma terapisi etkinliği

Abstract

Bilateral ileri veya çok ileri derecede sensörinöral tip işitme kaybına sahip olan bireyler için çoğu zaman geleneksel amplifikasyon sistemleri yeterli işitme kazancını sağlayamaz. Günümüzde bu bireylere koklear implant uygulaması yapılmaktadır. Prelingual işitme kaybı olan yetişkin ve gençlerde sıklıkla konuşma sesi üretiminde yetersizlikler varken, postlingual işitme kaybı olan kişilerde konuşma sesi üretiminin kademeli bozulması ön plandadır. Konuşma sesi üretimindeki bu sorunlar kişinin sosyal, bireysel ve mesleki hayatını olumsuz etkileyebilmektedir. Bu nedenle yetişkin ve genç yetişkin koklear implant kullanıcıları için uygulanan işitsel rehabilitasyon programları konuşma terapisi basamaklarını da içermelidir. Bu çalışma aracılığıyla yetişkin ve genç yetişkin koklear implant kullanıcılarında konuşma terapisi etkinliğini belirleyerek bu profildeki bireylerde konuşma terapisi gerekliliğine dikkat çekmek hedeflenmiştir. Çalışmaya 11 (on bir) yetişkin ve 9(dokuz) genç yetişkin olmak üzere toplam 20 (yirmi) kişi dahil edilmiştir. Katılımcıların Türkçe konuşma seslerini doğru üretimi; Türkçe Sesletim-Sesbilgisi Testi (SST) formları ve spontan konuşma ses kayıtları kullanılarak belirlenmiştir. Her bir katılımcıda doğru üretim yüzdesi, %50 (elli)' nin altında olan iki ses birim için konuşma terapi programı oluşturulmuştur. Her bir katılımcı için /s, z, r, ʒ/ seslerinden iki tanesi seçilmiştir. Program hazırlanırken geleneksel konuşma terapisi yaklaşımı esas alınmıştır. Belli aralıklarla yapılan bu ölçümler sonucunda elde edilen doğru üretim yüzde değerleri, terapi öncesi hesaplanan değerlerle karşılaştırılarak terapi etkinliği belirlenmiştir. Sonuç olarak terapi uygulanan konuşma ses birimlerinin her biri için doğru üretim yüzdesi terapi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düzelme göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Genç, İşitme Kaybı, Koklear İmplant, Konuşma Terapisi, Yetişkin.