Aile şirketlerinde kurumsallaşma sürecinde yapay zeka etkisi

Abstract

Aile işletmeleri, aile üyeleri tarafından sahiplenilen ve genellikle aile bireylerinin yönetimde önemli bir rol üstlendiği işletmeler olarak tanımlanmaktadır. Geçmişte yaşanan küreselleşme ve ekonomik krizler, şirketlerin kurumsallaşmasını zorunlu tutmaktadır. Kurumsallaşma, organizasyon ve işletmelerde tekrarlanan normlar, eylemler, alışkanlıklar ve süreçlerin standartlara çevrilmesi ve bu kuralların bütününün uygulanması anlamına gelir. Küreselleşme ve ekonomik krizler beraberiyle kurumsallaşmaya giden aile şirketleri, yakın zamanda, teknolojik, ekonomik ve sosyolojik açıdan yeni bir evreye girmekte olup, dijitalleşme sürecinin son evresi olan endüstri 4.0 dönüşümüne adapte olmaktadır. Endüstri 4.0, içerdiği teknolojiler ile aile işletmeleri de dâhil olmak üzere yaşamın her alanına etki ederek onları değiştirmekte ve kurumsallaşma süreçlerini etkisi altına almaktadır. Teknolojinin ve özellikle yapay zekânın hayatımızdaki rolü gün geçtikçe daha da belirgin hale gelmektedir. Covid-19 salgını, birçok alanda dijitalleşmeye ve yapay zekâ uygulamalarına olan ihtiyacı hızlandırmıştır. Bu süreç, bir dönüşüm ve adaptasyonun kaçınılmaz olduğu bir noktayı işaret etmektedir. Yeni nesil iş dünyasında, artan bir biçimde kullanılan yapay zekâ teknolojileri, şirketlere rekabet avantajı sağlamada etkili bir rol oynamaktadır. Yapay zekâya uyum sağlayan işletmeler, müşterileriyle daha hızlı ve verimli bir şekilde etkileşime geçebilmektedirler. Günümüzde aile şirketlerinin öne çıkan özellikleri sayesinde giderek daha fazla dikkat çekmekte ve önem kazanmaktadır. Endüstri 4.0 ile yapay zekâ ve büyük verinin ortaya çıkışı ve uygulanması, işletmelerin ekonomik faydalarını artırmanın temel yolu haline gelmiştir. Yapay zekâ ve büyük verinin aile şirketi yönetiminde uygulanması bir bilgi ve dijital girişim devrimidir. Geleneksel aile şirketi yönetimi, işletmenin daha da gelişmesi için ihtiyaçları karşılayamaz duruma gelmiştir. Aile şirketleri kendi gelişimlerini sağlamak viii amacıyla, yapay zekâdan yararlanarak şirketin iyileştirilmesini ve kurumsallaşma sürecinde bu teknolojiyi olabildiğince kullanmaları gerekmektedir. Dijitalleşme ve yapay zekâ kullanımı, aile şirketlerinin nesilden nesile sağlıklı bir şekilde aktarılmasında ve kurumsallaşma düzeylerini yükseltmelerinde kilit bir araç olarak ön plana çıkmaktadır. Kurumsallaşma, kişilerden bağımsız yapıların oluşturulmasıyla ilgilidir ve dijitalleşme, bu hedefin gerçekleşmesinde önemli bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır. Aile şirketlerinde dijitalleşme, duygusallıktan kaynaklanan sorunları ortadan kaldırarak, kurumsallaşma sürecini daha etkili bir şekilde yönetmeyi sağlar. Bu yaklaşım sayesinde aile şirketleri daha uzun ömürlü olabilir, piyasa değerleri artabilir, daha profesyonel bir yönetim sağlanabilir, aile birliği ve bütünlüğü güçlenebilir, sürdürülebilir rekabet avantajları elde etmede öne çıkabilir ve ortalamanın üzerinde getiri sağlama potansiyeli artabilir