John Duns Scotus'ta Tanrı ve ahlak ilişkisi

Abstract

"John Duns Scotus'da Tanrı ve Ahlâk İlişkisi"ni konu ettiğimiz çalışmamızın Giriş bölümünde, John Duns Scotus'un hayatı ve eserleri hakkında kısa bir bilgi vererek Scotus'un Ortaçağ felsefesi açısından taşıdığı öneme dikkat çekmeye çalıştık. Birinci bölümde, bölümün ana teması olan Scotus'un Tanrı anlayışı ve ilâhî sıfatlar bahsine geçmeden önce Scotus ve Hıristiyan felsefesini derinden etkilemiş olan; Scotus'un da mensup olduğu skolâstik felsefe geleneğini biçimlendiren tüm dinamikleri dikkate alarak geniş bir perspektif sunmaya çaba gösterdik. Daha sonra, Scotus'un Tanrı ve ahlâk ilişkisi bağlamında ele alınmasını gerekli gördüğümüz Tanrı'nın irade ve kudret, bilgi ve iyilik sıfatlarını tahlil edip, bu sıfatların, Scotus'un ahlâk anlayışı ile ilişkili olduğu noktalardan hareketle Scotus'un ahlâk felsefesi üzerindeki etkilerinin bir tasvirini sunarak ilk bölümü sonlandırdık. Scotus'un ahlâk anlayışını konu edindiğimiz çalışmamızın ikinci bölümünde, Scotus'un ahlâk felsefesinin doğal yasa teorisi ve ilâhî buyruk teorisi ile benzer ve farklı yönlerine değinip, düşünürümüzün bunlardan hangisine hangi konuda daha yakın olduğuna değindik. Sonuç bölümünde, Scotus'un ahlâk anlayışının genel görüşün aksine salt ilâhî buyruk teorisi olmadığını ve doğal yasa teorisinden de parçalar barındırdığını savunduk. Aynı zamanda ilk bölümde değinmiş olduğumuz ilâhî sıfatlar ile Scotus'un ahlâk anlayışı arasındaki ilişkiye dikkat çektik. Scotus'un ahlak anlayışının güçlü ve zayıf yönleri, dönemine göre başarılı ve başarısız olduğu konular ve bu çalışma bağlamında yapılanlar ve yapılmayı bekleyenlere değinerek tezimizi sonlandırıldık.