Osmanlı Devleti'nde yabancı sigorta şirketlerinin denetimi ve hukuki statüsü

Abstract

Batı kaynaklı bir kurum olan modern sigorta Osmanlı Devleti'ne, esas olarak Batı'da ekonomik, sosyal, siyasal, hukuksal anlamda yaşanan gelişmeler içerisinde şekillenen yabancı sigorta şirketlerinin faaliyetleriyle girmiştir. Bu şirketlerin faaliyetleri, devletin iktisadi anlamda dışa açık bir yapı benimsemesine paralel olarak hukuki anlamda da yüzünü Batı'ya döndüğü 19. yüzyılın özellikle ikinci yarısından itibaren karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, ülkede var olan kapitülasyon düzeni altında denetimsiz olarak ve sadece kendi ticari kazançlarını gözeterek faaliyet gösteren bu şirketlerin, kamu düzeni ve milli menfaatleri korumak amacıyla yürürlüğe konulan kanuni düzenlemelerle denetim altına alınmasına yönelik mücadele ve ilgili düzenlemelerde yer alan denetim hukukuna ilişikin hükümler; bununla birlikte söz konusu şirketlerin hukuki statüsü incelenmiştir. İlgili hususlarda edinilen tecrübe, Cumhuriyet Dönemi'nde bu konularda benimsenen hukuk politikası ve kanuni düzenlemeler için bir altyapı ve vizyon sağlamış olup; Türk sigorta hukukunun tarihsel gelişiminde önemli bir aşamayı teşkil etmektedir.