Açılmaması gereken(!) bir kapıyı aralamak": Evlilik içi cinsel şiddetin kültürel kodlarının kadın anlatılarıyla feminist antropolojik çözümlenişi

Abstract

Bu çalışma, evlilik içinde maruz kalınan cinsel şiddetin kadınlar tarafından nasıl deneyimlendiğini, anlamlandırıldığını ve bu deneyimlerle nasıl başa çıkıldığını incelemektedir. Feminist nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada, Türkiye'de çeşitli sosyoekonomik geçmişe sahip 20 kadınla çevrim içi ve fiziksel olarak gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Kadınların anlatıları üzerinden, evlilik içi cinsel şiddetin sadece fiziksel bir eylem değil, aynı zamanda ataerkil normların, tabuların, sessizlik kültürünün ve evlilik kurumuna dair toplumsal beklentilerin bir sonucu olarak nasıl kurumsallaştığı yorumsamacı yaklaşım temelinde analiz edilmiştir. Çalışmada, kadınların bedenlerine ve cinselliklerine dair geliştirdikleri algılar; şiddeti tanıma, adlandırma ve sınır çizme süreçleri; direnme, susma ve baş etme stratejileri temel temalar olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca, kadınların sessizliklerinin her zaman edilgenlik anlamına gelmediği, bazı durumlarda stratejik sessizlikler ya da gündelik direniş biçimlerine dönüştüğü gözlemlenmiştir. Kuramsal olarak, beden politikaları, biyopolitika, habitus, hegemonik erkeklik ve feminist fenomenoloji çerçevesinde tartışılan çalışma, evlilik içi cinsel şiddetin mahrem olan ile kamusal olan arasındaki sınırları nasıl yeniden çizdiğini göstermektedir. Bu araştırma, cinsel şiddetin görünmez biçimlerine dikkat çekerken, kadınların sessizliklerinin ardındaki deneyimleri anlamaya ve kadınların gündelik direniş biçimlerini görünür kılmaya katkı sunmayı amaçlamaktadır.