Servet dağılımı eşitsizliği ve Türkiye için alternatif bir politika aracı olarak servet vergisi

Abstract

1980'li yıllardan bu yana uygulanan neoliberal politikalar ve özellikle finansallaşma eğiliminin artması, gelir dağılımı adaletsizliğinin ve servet eşitsizliğinin derinleşmesindeki temel etmenler olmuştur. Bu süreçte ülkelerin vergi tasarımında dolaysız vergilerden ziyade daha çok dolaylı vergilere ağırlık vermesi, 1990'larda birçok ülkenin net servet vergisi uygulamalarına son vermesi veya servet vergilerinin çok düşük oranlarda uygulanıyor olması, vergi kayıp ve kaçaklarıyla etkin bir şekilde mücadele edilememesi, muafiyet ve istisnaların geniş tutulması gibi nedenler ile vergi politikası gelir ve servet dağılımında adaleti sağlamada etkisiz hale getirilmiştir. 2020 yılından bu yana, Covid-19 pandemisi ile birlikte daha da görünür hale gelen servet eşitsizliği "Dayanışma Vergisi" gibi isimler altında servet vergisi tartışmalarını gündeme getirmiştir. Yatırımları caydırması, sermaye çıkışlarına neden olması gibi gerekçeler sunularak servet vergisine karşıt görüşler sunulmakla birlikte birçok ülke servet vergisi uygulamalarını hala tartışmaktadır. Türkiye'de de Varlık Vergisi gibi olağanüstü tek seferlik servet vergilerinin uygulandığı dönemler olmuştur. Ancak artan servet eşitsizliğini azaltmak için sürekli ve geniş kapsamlı sürekli bir net servet vergisi tasarlanması gerekmektedir. Bu çalışmada en üst servet gruplarını vergilendirecek ve bölüşüm ilişkilerini emek lehine değiştirecek bir servet vergisi tasarımının nasıl olması gerektiği konusunda ilkeler ele alınacaktır.