Ceza hukukunda tehlike suçu kavramı

Abstract

Bu çalışma, normatif düzenlemelerinin sayısının artma eğilimi gösterdiği tehlike suçlarını suç genel teorisi içerisinde incelemiştir. Çalışma ilk bölümde belirsiz bir kavram olan tehlikenin zararla olan ilişkisini, yapısını, araştırılma yöntemlerini, mevcudiyet derecelerini ve türlerini incelemiştir; böylece ikinci bölümde incelenecek olan tehlike suçu kavramının altyapısı oluşturulmuştur. İkinci bölümde ceza hukukuyla sağlanan koruma alanının tehlike suçları aracılığıyla öne çekilmesi eğilimleri incelenmiştir. Bu eğilimler, çevre ve iklimin korunması ile teknolojik gelişmelerin ve riskli faaliyetlerin toplum üzerindeki riskini azaltma arzusundan kaynaklanmaktadır. Modernleşme sürecinde üretim faktörlerinin artmasıyla risk toplumunda tehlikelerin arttığı ve bu tehlikelerle mücadele etmek için tehlike suçlarına başvurulduğu belirtilmektedir. Ancak çok sayıda davranışı suç haline getirmeye yönelik bu eğilimin, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin ölçüsüzce sınırlandırılması sonucunu doğurmaması adına tehlike suçları ihdas edilirken ve uygulanırken göz önüne alınması gereken anayasal ilkeler incelenmiştir. Ayrıca korunan hukuki varlığın önemi de göz önüne alınarak ceza hukukunun son çare olma niteliğine uygun bir şekilde tehlike suçlarının ihdas edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Çalışma tehlike suçlarının dogmatik özelliklerini de ayrıca incelemiş, tehlike suçlarıyla zarar suçlarının hangi kriter esas alınarak ayrılması gerektiği, somut tehlike suçlarındaki somut tehlikenin hukuki niteliği, kalkışma suçlarının ve hazırlık suçlarının tehlike suçlarıyla olan ilişkisi, tehlike suçlarında manevi unsur, tehlike suçlarına teşebbüs ve tehlike suçu ile birlikte zarar suçunun meydana geldiği hallerde içtima sorunları ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.