Türk Ceza Hukukunda meşru savunma

Abstract

Meşru savunma, bireylerin haksız saldırılara karşı kendilerini veya üçüncü kişileri koruyabilmeleri amacıyla gösterdikleri tepki fiilidir. Ceza hukukunun bilinen en eski hukuki kurumlarından biri olan meşru savunma, pozitif hukuk normlarında yer almadan çok önce dahi kabul görmekte ve uygulanmaktaydı. Esasında devletin meşru şiddet tekelinin bir istisnası olmayan meşru savunma durumunda fail, sistem içerisinde sınırları ve kapsamı belirli istisnai bir yetki kullanmaktadır. Bu bakımdan söz konusu hukuka uygunluğun sınır ve kapsamının net bir şekilde ortaya konulması çok büyük önemi haizdir. Gerçekten de meşru savunma durumunda, tipik fiil tüm hukuk düzeni bakımından hukuka uygun olmakta ve saldırgan söz konusu ihlale katlanmak zorunda kalmaktadır. Türk Ceza Kanunu'nun 25/1 maddesinde düzenlenen meşru savunma hukuka uygunluk nedenine ilişkin temel bazı hususların ortaya konulabilmesi, hukuka aykırılık ve hukuka uygunluk nedenleri kavramlarına verilen anlama sıkı sıkıya bağlıdır. Meşru savunmanın şart ve sonuçları ile meşru savunmada özellik arz eden hususlarda, meşru savunma koşulları altında hareket eden kişinin bireysel savunma yanında kamu savunma yaptığı da göz önüne alınarak değerlendirme yapmak gerekmektedir.