Güvenç Abdal Ocağı

Abstract

Bu çalışma geleneği devam ettirenler ve devam ettirmeyenlerle beraber geçmişten günümüze Güvenç Abdal Ocağını ele almaktadır. Ocağın doğrudan ana tekkeye bağlı olması ve günümüzde ocakzâde ailenin geleneği devam ettirmiyor oluşu Güvenç Abdal Ocağının diğer ocaklardan farkını oluşturmaktadır. Bu anlamda Ocağın, İslam Tarihinde ortaya çıkan tasavvufî gelenekler ile ilişkisini, diğer ocaklarla olan bağlantısını ve kendi içindeki değişim ve dönüşümünü birincil kaynaklar vasıtasıyla tespit etmek önemlidir. Araştırmanın genel hipotezi Güvenç Abdal Ocağının tasavvuf karakterli, soya dayalı bir tarikat olduğu ve çağımızda birçok sahaya etki eden değişim ve dönüşümden doğal olarak etkilendiğidir. Araştırmanın amacı tasavvufî gelenek ile iç içe geçmiş Güvenç Abdal Ocağının tarihini, belgelerini, yaşadığı dönüşümü, kendine özel kabul, anlayış, örf ve âdetlerini ortaya koymaktır. Bu kapsamda fikri yapıya etkisi anlamında tarihî gelişim ele alınmış, Anadolu'da oluşan tasavvufî zümrelerin etkilerine dair bir çerçeve çizilmiştir. Devamında ocak yapılanması, bu yapılanmanın tekke bağlantısı, Güvenç Abdal'ın kimliği ve Hacı Bektaş Veli ile olan doğrudan ilişkisi, Güvenç Abdal Ocağı ve ocaklıların değişim ve dönüşümü günümüz durumu açısından ele alınmıştır. Son olarak yaşayan birincil kaynaklardan elde edilen veriler ile Güvenç Abdal Ocağının tasavvuf karakterli iman esasları, kabulleri, anlayışları, örf ve âdetleri ele alınmıştır. Amaçlı örnekleme ile belirlenen yirmi erkan yürüten yirmi erkan yürütmeyen olmak üzere toplamda "kırk Güvenç Abdal Ocaklı" vasıflı katılımcı ile alan araştırması yapılmıştır. Araştırmada literatür taraması ve doküman analizinden sonra yarı yapılandırılmış görüşme kılavuzu kullanılmış ve elde edilen veriler İslam Mezhepleri Tarihinde yaygın olarak uygulanan zihniyet analizi esasları çerçevesinde deskriptif/betimleyici ve fenomenolojik yaklaşım ile incelenmiştir. Bu yaklaşım ile hem tasavvuf geleneği hem de Alevî nitelemeli ocakların kabulleri ve Güvenç Abdal Ocaklılarının kabulleri mukayeseli olarak incelenerek içerik analizi yapılmıştır. Sonuç olarak Güvenç Abdal Ocağının tarih ile bağları kuvvetli, soya dayalı bir tarikat özelliği gösterdiği, son dönemde birçok etken ile olağan değişim, dönüşüm yaşadığı ve bu durumun bazı kabullere yansıdığı tespit edilmiştir.