Akademik Arşiv Sistemine Hoş Geldiniz
Ankara Ünivrsitesi Akademik Arşiv Sistemi:
- Üniversitemiz Akademik ve Kültürel Mirasını toplama, saklama ve geniş kitlere duyurmak amacını taşır
- Üniversitemiz akademik çıktılarını uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar
- Etkisini artırmak için telif haklarına uygun şekilde Açık Erişime sunar
Ayrıca Üniversitemiz Önlisans, Lisans ve Yüksek Lisans ders notlarına Açık Ders Malzemeleri sistemi üzerinden erişebilirsiniz.
Akademik Arşiv Sistemi birçok farklı bölümden oluşur:
- Dergiler = Bu kategoride Ünivrsitemizde yayınlanan dergilere ulaşabilirsiniz
- Kitaplar= Üniversitemizde yayınlanan kitapları bu kategoride bulabilirsiniz.
- Gazeteler= Geçmişten günümüze bazı gazetelerin, bazı sayıları sizi tarihte bir yolculuğa çıkarıcak.
- Tezler= Yüksek Lisans, Doktora ve Uzmanlık Tezleri bu kategori altında yer almaktadır.
Recent Submissions
Item type:Item, Vergi kaçakçılığı suçları(Ankara Üniversitesi, 2025) Camuşcu, Ayşe NurbanuVergi Kaçakçılığı Suçları 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun "Kaçakçılık Suçları ve Cezaları" başlıklı 359. maddesinde düzenlenmiştir. Vergi kaçakçılığı suçları, vergi ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve vergi kaçırılmasının önlenmesi amacıyla yaptırıma bağlanmıştır. Çalışmamızda vergi kaçakçılığı suçları üç bölümde incelenmiştir. İlk bölümde vergi kaçakçılığı suçlarının tarihsel gelişimi, vergi kaçakçılığı suçlarının konusu, faili, mağduru açıklanmıştır. İkinci bölüm 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesinde düzenlenen vergi kaçakçılığı suçlarının detaylı şekilde açıklanması için ayrılmıştır. İlgili bölümde, vergi kaçakçılığı suçlarının şartlarına yüksek mahkeme kararları ve doktrindeki görüşler çerçevesinde değinilmiştir Son bölüm ise üç ana alt başlıktan oluşmaktadır. Suçun özel görünüş şekilleri başlığı altında suça iştirak, teşebbüs ve iştirak gibi hususlar ayrıntılı olarak açıklanmıştır. İkinci başlıkta cezaya etki eden nedenler incelenmiştir. Son başlık, soruşturma ve kovuşturma da dâhil olmak üzere vergi kaçakçılığı suçunun usulü boyutuna ayrılmıştır.Item type:Item, Seleukos sikkelerinde hayvan betimleri: Nümismatik ve ikonografik bir değerlendirme(Ankara Üniversitesi, 2026) Aksın, Rumeysa OlutaşSeleukoslar, III. Aleksandros’un ölümü ardından Hellenistik imparatorluğun miras kaldığı ardılları arasında en geniş sınırlara ve etnik çeşitliliğe sahiptir. Krallığın siyasi tarihi, ideolojisi ve idari işleyişine dair bilinenler antik yazarların anlatılarına ve günümüz araştırmacılarının anlatılardan yola çıkarak sundukları önermelere dayanmaktadır. Nümismatik buluntular bağlantılı oldukları ikonografi ve siyasal olaylar dolayısıyla darp edildikleri dönem ve yere ilişkin birinci elden kaynaktır. Krallığın değişken sınırları içine giren coğrafyalarda kimi tespit edilmiş kimi ise henüz tespit edilememiş birçok darphanede sikke darp eden Seleukoslara dair nümismatik buluntularda gerçek ve gerçeküstü birçok hayvan betimi yer almaktadır. Seleukosların etkileşim içinde olduğu yerel unsurların sikkeler üzerindeki hayvan figürlerinde belirleyici unsur olup olmadığı problemi üzerine odaklanan tezin kataloğunda, bin yüz elli bir sikke bulunmaktadır. Ön ve arka yüzünde ana betim olarak hayvan figürü bulunan, ikincil betim olarak hayvan figürünün kullanıldığı, araç, aksam ya da bezeme olarak hayvan betiminin kullanıldığı ve tanrısal bir figür ile birlikte hayvan figürünün yer aldığı sikkeler şeklinde alt başlıklara ayrılan katalogtan elde edilen nicel veriler, literatür taraması sonucunda ulaşılan tarihsel, sosyal, ikonografik ve ekonomik değişkenler üzerinden değerlendirilmiştir. “Hellen ve Akhaemenid imparatorluğunun varisi Seleukos” bağlamı içinde tek tek incelenen figürlerin, kültürel hafıza ve yerel gelenekleri bilinçli olarak devam ettirerek kraliyet ideolojisinin kontrollü bir inşasını sağlama amacıyla seçildiği aşikardır. Dolayısıyla nümismatik verinin, sadece ideolojik ve ikonografik semboller taşıyan değil siyasal kırılmaları ve yeniden inşa süreçlerini de yansıtan birincil kaynaklar olarak antik yazarların anlatıları ile birlikte değerlendirilmesinin önemi vurgulanmaktadır.Item type:Item, Edebiyat ve bilim: Jules Verne ve J. -H. Rosny Aîné'nin (Joseph Henrı Honoré Boex) yapıtlarında bilimkurgu(Ankara Üniversitesi, 2025) Morkoç, HasanBu çalışma, edebiyat ile bilimin tarihsel etkileşiminden doğan bilimkurgu türünü, 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başında Fransız edebiyatında belirgin bir konuma yerleştiren iki yazar—Jules Verne ve J.-H. Rosny Aîné—üzerinden incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, her iki yazarın eserlerinde bilimsel bilginin nasıl dönüştürüldüğünü, hangi bilimkurgu unsurlarıyla işlendiğini ve bu unsurların dönemin bilgi birikimiyle nasıl ilişkilendirildiğini karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktır. Çalışmada, bilimkurgu kuramı içinde merkezi bir yere sahip Darko Suvin'in "bilişsel yabancılaştırma" ve "novum" kavramları kuramsal çerçeve olarak benimsenmiştir. Bu çerçeve aracılığıyla, Verne ve Rosny'nin ürettikleri kurguların okurda nasıl bir algısal kırılma yarattığı, bilimsel bilginin hangi yollarla estetik bir yapıya dönüştürüldüğü ve her iki yazarın bilim ile kurgu arasındaki ilişkiyi nasıl yeniden biçimlendirdiği analiz edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde edebiyat ve bilimin etkileşimi Antik Çağ'dan 20. yüzyıla kadar tarihsel olarak ele alınmıştır. Antik Yunan'daki otomat ve yapay varlık tasvirlerinden Mezopotamya mitolojisinin yaratılış anlatılarına; Hint ve Çin kültürlerindeki uçan araçlar ve yapay canlı örneklerine kadar birçok metin, bilimsel düşüncenin erken biçimlerini yansıtan ön-bilimkurgu örnekleri olarak değerlendirilmiştir. Sanayi Devrimi'nin tetiklediği teknolojik ivme ve toplumsal dönüşümün 19. yüzyılda bilimkurguyu bağımsız bir tür hâline getirdiği vurgulanmıştır. Bu tarihsel zeminin ardından, bilimkurgunun kuramsal temelleri, Gernsback'ın "scientifiction" kavramı, Maurice Renard'ın "roman scientifique" yaklaşımı ve 20. yüzyıl düşüncesinde C. P. Snow'un "iki kültür" ayrımı çerçevesinde tartışılmıştır. İkinci bölümde Jules Verne'in Olağanüstü Yolculuklar dizisinde bilimsel bilginin kurgusal yapıya nasıl entegre edildiği incelenmiştir. Verne, dönemin coğrafya, fizik, kimya ve mühendislik bilgilerini titizlikle metne aktararak macera ile bilimselliği birleştiren didaktik bir yazın modeli oluşturmuştur. Ay'a Yolculuk, Dünya'nın Merkezine Seyahat, Denizler Altında 20.000 Fersah ve Esrarlı Ada gibi eserlerde bilimsel veriler hem olay örgüsünü yönlendiren işlevsel unsurlar hem de okura bilgi aktaran araçlar olarak değerlendirilmiştir. Verne'in yaklaşımı, bilimi popülerleştirme, geniş kitlelere ulaştırma ve bilimin sunduğu ilerleme düşüncesini destekleme yönünde iyimser bir perspektif sergilemektedir. J.-H. Rosny Aîné ise bilimkurguyu daha spekülatif, evrimsel ve felsefi bir düzlemde ele alan bir yazardır. Les Xipéhuz, La Mort de la Terre, La Guerre du Feu ve Les Navigateurs de l'Infini gibi yapıtlarında insan merkezcilikten uzaklaşan, farklı yaşam formları, çok türlülük, kozmik karşılaşmalar ve insan türünün olası evrimi gibi temalara odaklanmıştır. Rosny'nin kurgusunda bilim, öğretici bir unsur olmaktan çok varsayımsal bir düşünme alanı yaratır. Bu nedenle, onun eserlerinde novum unsurları daha köktenci ve belirsiz bir ontolojik yapı oluşturur. Rosny'nin yaklaşımı, 20. yüzyıl bilimkurgusunun karanlık, soruşturmacı ve insan sonrası perspektiflerine öncülük eden bir niteliğe sahiptir. Çalışma sonucunda, Verne ve Rosny'nin aynı gelenek içinde yer almalarına karşın bilimkurguya farklı yönlerden katkı sundukları görülmüştür. Verne'in bilimsel gerçeklere dayalı iyimser modeli ile Rosny'nin evrimsel ve kozmik sorgulamalara dayalı daha karanlık ve felsefi modeli, Fransız bilimkurgusunun iki kutbunu temsil etmektedir. Verne bilimi kurgu için bir araç hâline getirirken, Rosny kurguyu bilimsel varsayımları sınamak için bir düşünsel alana dönüştürmüştür. Bu çalışma, iki yazarın bilimkurgu türünün gelişimine sunduğu özgün katkıları belirginleştirerek edebiyat ve bilimin tarihsel ilişkisini geniş bir bağlamda değerlendirmeyi amaçlamaktadır.Item type:Item, Endüstriyel uygulamalar için yeni bir dil modeli uygulaması(Ankara Üniversitesi, 2025) Özenbaş, GöktuğBu tez çalışmasında, Türkiye'deki sanayi kuruluşlarının resmi işlemlerinde kullanmakla yükümlü oldukları PRODTR ürün sınıflandırma sistemine yönelik anlam temelli bir öneri sistemi geliştirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, sentetik olarak üretilmiş ürün ve teknik ad verilerinin, doğal dil işleme (NLP) ve gömülü temsillere (embedding) dayalı yöntemlerle doğru PRODTR kodlarıyla eşleştirilmesidir. Geliştirilen sistem, OpenAI tabanlı embedding modelleri kullanarak metinleri yüksek boyutlu vektörlere dönüştürmekte ve bu temsilleri Elasticsearch altyapısı üzerinde kosinüs benzerliği aracılığıyla karşılaştırmaktadır. Böylece yalnızca yüzeysel kelime eşleşmelerine dayalı değil, bağlamı dikkate alan anlamsal bir sınıflandırma sağlanmıştır. Üretken yapay zeka ile oluşturulan ve etiketlenmiş 93 sorgudan oluşan test kümesiyle yapılan değerlendirmelerde sistemin %93,5 doğruluk oranına ulaştığı görülmüştür. Ayrıca öneri skorları ile tahmin başarısı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuş; yüksek benzerlik skorlarının çoğunlukla doğru sınıflarla örtüştüğü gözlemlenmiştir. Bu durum, sistemin yalnızca otomatik bir eşleştirme aracı değil aynı zamanda güvenilir bir karar destek mekanizması olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak geliştirilen öneri sistemi; ürün sınıflandırma, envanter yönetimi, kamu raporlama süreçleri ve sektörel danışmanlık uygulamalarında esnek, açıklanabilir ve bağlam duyarlı bir yapay zekâ çözümü olarak öne çıkmaktadır.Item type:Item, Cumhuriyet tarihinde özel gün reklamları: 1923-2023 yılları arasında yazılı basında yer alan reklamlar üzerine eleştirel bir inceleme(Ankara Üniversitesi, 2026) Şimşek, Ülkem IrmakGeçmişten günümüze toplumlar, birtakım günlere özel anlamlar atfetmiş ve bu özel günleri çeşitli ritüeller ile kutlamıştır. Ortaya çıkışı belirli bir kişi ya da topluluk için önemli olaylara dayanan bu bağlamda manevi yönü güçlü olan özel günler tüketim kültürünün etkisi ile ekonomik sistemin devamlılığını sağlayan başlıca aktörler arasına girmiştir. Tüketimin bir ideoloji olarak gündelik hayatın merkezine yerleşmesiyle özel günler, markaların çeşitli stratejilerle kazanç sağlamak için faydalandığı günlere dönüşmüştür. Hediyeleşme pratikleri ve güne özel kurgulanan çeşitli kampanyalar ile özel günler yalnızca hatırlanan ya da duygusal mesajlar ile kutlanan zaman dilimleri olmaktan çıkarak tüketim etrafında şekillenen günler haline gelmiştir. Bu çalışma özel günlerin yaşadığı dönüşümü, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yüz yılında yazılı basında yayınlanan özel gün reklamları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Tüketim ideolojisinin reklamlar aracılığı ile gündelik hayatın her anında bireylere dayatıldığı göz önünde bulundurulduğunda reklam metinlerini yalnızca ürün tanıtımı yapan metinler olarak değerlendirmek mümkün değildir. Araştırma kapsamında yayınlandığı dönemin ekonomik, politik, kültürel, toplumsal dinamikleri doğrultusunda şekillenen reklam metinleri üzerinden tarihsel süreç içinde özel günlerin dönüşümü karma metodoloji kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde tüketim kavramının temel ihtiyaçların karşılanmasına yönelik bir eylem olmaktan çıkarak çok boyutlu kültürel bir yapıya dönüşmesi ele alınmıştır. İkinci bölümde tüketim ve hediye kavramları ile ilişkilendirilerek reklamın bir tüketim aracı olarak tarihsel süreç içindeki dönüşümü ve işlevleri incelenmiştir. Bu bağlamda özel günlerin nasıl tüketim pratikleri ile özdeşleştiği irdelenmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümündeyse Türkiye Cumhuriyeti’nde 1923-2023 yılları arasında yazılı basında yayınlanan özel gün reklamları nicel içerik analizi ve nitel betimsel analiz yöntemleri ile çözümlenmiştir. Yürütülen araştırma sonucunda Türkiye Cumhuriyeti’nin yüz yıllık tarihinde özel günlerin başlangıcındaki manevi ve duygusal derinliklerinden uzaklaşarak reklamlar aracılığıyla tamamen ticarileşen birer tüketim mekanizmasına dönüştüğü saptanmıştır.