DSpace 10
This site is running DSpace 10. For more information, see the DSpace 10 Release Notes.
DSpace is the world leading open source repository platform that enables organisations to:
- easily ingest documents, audio, video, datasets and their corresponding Dublin Core metadata
- open up this content to local and global audiences, thanks to the OAI-PMH interface and Google Scholar optimizations
- issue permanent urls and trustworthy identifiers, including optional integrations with handle.net and DataCite DOI
Join an international community of leading institutions using DSpace.
The test user accounts below have their password set to the name of this software in lowercase.
- Demo Site Administrator = dspacedemo+admin@gmail.com
- Demo Community Administrator = dspacedemo+commadmin@gmail.com
- Demo Collection Administrator = dspacedemo+colladmin@gmail.com
- Demo Submitter = dspacedemo+submit@gmail.com
Recent Submissions
Item type:Item, Newton cartan kütleçekimi(Ankara Üniversitesi, 2026)Sobhıbalov, ArazDört boyutlu afin bir uzay–zaman manifoldu üzerinde sürekli ortamlar mekaniği ele alındı; hareket denklemleri, uzay–zamana sabit ve noktadan noktaya değişen Galilei referans sistemlerinin bağlandığı durumlar için elde edildi. Kuchař tarafından verilen ve New-ton–Cartan kütleçekiminden ortaya çıkan koşullar koordinat bağımsız biçimde yeniden yazıldı. Trautman koşulundan eğrilik tensörü ve alan denklemi türetildi. Bu koşulların ve eğrilik tensörünün ayar dönüşümleri altında korunup korunmadığı incelendi. Dejenere metrikler nedeniyle yalnızca uyumluluk koşullarıyla belirlenemeyen afin bağlantı, söz konusu koşullar ve Künzle’nin kovaryant uzaysal metrik tanımı kullanılarak türetildi ve ayar dönüşümleri altındaki davranışı incelendi. Son olarak kütleçekim alan şiddetinin sıfır olduğu durum ele alındı, bu özel durumda afin bağlantının indirgenmiş biçimi elde edildi ve geometrinin temel yapılarının bu bağlantı altında paralel taşındığı gösterildi.Item type:Item, 1,2,4 Trimetilbenzen’in disproporsiyonuyla ksilen üretimine metal yüklü beta zeolit katalizörlerin etkisi(Ankara Üniversitesi, 2026)Ünal, Firdevs BüşraPetrokimya sanayisinde katalitik reforming proseslerinden elde edilen ağır aromatik fraksiyonlar, benzindeki aromatik hidrokarbon miktarına getirilen çevresel sınırlamalar nedeniyle arz fazlası oluşturmaktadır. Ağır reformatın yaklaşık %39'unu oluşturan 1,2,4-trimetilbenzen (1,2,4-TMB), yüksek katma değerli ksilen izomerlerine dönüştürülebilmesi nedeniyle önemli bir hammadde niteliğindedir. Ksilen izomerleri, başta polietilen tereftalat (PET) üretimi olmak üzere boya, reçine ve polimer sanayisinde yaygın olarak kullanılan temel petrokimyasal ürünler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, 1,2,4-trimetilbenzenin disproporsiyon reaksiyonu ile ksilen üretiminde Beta zeolit katalizörünün performansının metal modifikasyonu ile geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda Beta zeolit üzerine ıslak emdirme yöntemi kullanılarak ağırlıkça %3 oranında Ni, Cu ve Zn yüklenmiş, elde edilen katalizörler BET, SEM, FTIR ve XRF analizleri ile karakterize edilmiştir. Karakterizasyon sonuçları, BET analizinde saf BEA zeolitinin yaklaşık 710 m²/g olan yüzey alanının %3 Ni yüklenmesi sonrasında 454,7 m²/g’ye düştüğü belirlenmiştir. Bu azalma, Ni türlerinin bazı gözenekleri kısmen kapatması veya erişilebilir yüzey alanını sınırlandırmasıyla ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte, Ni-BEA katalizörü önemli ölçüde yüzey alanını korumuş ve en yüksek ksilen verimini sağlayarak katalitik performansın yalnızca toplam yüzey alanına bağlı olmadığını göstermiştir. Sonuçlar aynı zamanda, BEA zeolitin kristal yapısında belirgin bir bozulma meydana gelmediğini ve hedeflenen metal yükleme oranlarının başarıyla sağlandığını göstermiştir. Katalitik deneyler, sabit yataklı gaz/katı faz reaktörde 350, 400 ve 450 °C sıcaklıklarda, 1, 2 ve 3 h⁻¹ boşluk hızlarında (WHSV) gerçekleştirilmiştir. Reaksiyon sonucunda elde edilen sıvı ürünler GC-MS ile analiz edilmiş ve oluşan ürünlerin ksilen izomerleri, trimetilbenzen izomerleri ve diğer aromatik hidrokarbonlar olduğu belirlenmiştir. Deney sonuçları, sıcaklık artışının 1,2,4-TMB dönüşümünü artırırken, boşluk hızındaki artışın temas süresini azaltması nedeniyle dönüşüm oranını azalttığını göstermiştir. En yüksek 1,2,4-TMB dönüşümü %94,2 ile %3 Zn-BEA katalizöründe 450 °C ve WHSV=1 h⁻¹ koşullarında elde edilmiştir. En yüksek ksilen seçimliliği %42,95 ile yine %3 Zn-BEA katalizöründe 450 °C ve WHSV=3h⁻¹ koşullarında belirlenmiştir. En yüksek ksilen verimi ise %8,02 ile %3 Ni-BEA katalizöründe 400 °C ve WHSV=3 h⁻¹ koşullarında elde edilmiştir. Reaksiyon sonrasında gerçekleştirilen kok tayini analizleri, sıcaklık ve boşluk hızındaki artışın katalizör üzerinde oluşan kok miktarını azalttığını göstermiştir. İncelenen katalizörler arasında en düşük kok oluşumu %3 Zn-BEA, en yüksek kok oluşumu ise %3 Ni-BEA katalizöründe belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, metal yüklemesinin Beta zeolitin yapısal özelliklerini korurken katalitik performansını önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Zn-BEA katalizörü yüksek dönüşüm ve ksilen seçimliliği, Ni-BEA katalizörü ise ksilen verimi bakımından en başarılı performansı göstermiş olup, her iki katalizörün de 1,2,4-trimetilbenzenin disproporsiyon reaksiyonu ile ksilen üretiminde kullanılabilecek uygun katalizör adayları olduğu belirlenmiştir.Item type:Item, Teori ve pratiğiyle Hz. Muhammed'in Uhud gazvesi(Ankara Üniversitesi, 2026)Dalga, MusabHz. Peygamber’in sîretinde askerî faaliyetler, müşrikler ve diğer gayrimüslim unsurlarla kurulan münasebetlerin şekillenmesinde önemli bir yere sahip olmuştur. Bu itibarla Asr-ı Saâdet döneminde gerçekleşen gazveler, Arap yarımadasındaki toplum yapısında siyasî, sosyal, iktisadî, kültürel ve dinî açılardan köklü değişimlerin meydana gelmesine zemin hazırlamıştır. Bu gazveler arasında Uhud Gazvesi de hem Müslümanlar hem de müşrikler açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum deseni metodu kullanılarak Hz. Peygamber’in Uhud Gazvesi teorik ve pratik boyutlarıyla incelenmiştir. Bu amaçla araştırmada gazvenin ortaya çıkmasına neden olan siyasî, dinî, ekonomik ve sosyal sebepler, Müslümanların gazve öncesindeki hazırlık süreçleri, askerî ve lojistik altyapıları, malî durumları, kabileler arasında kurulan ittifaklar, erkek ve kadınların gazveye katılım oranları ile katkıları, çarpışma sürecindeki tutum ve davranışları, gazve sonrasındaki gelişmeler ve ortaya çıkan sonuçlar ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Aynı şekilde müşriklerin Uhud Gazvesi süresince takip ettikleri hazırlık, strateji ve uygulamalar da kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Araştırma neticesinde, müşriklerin yüksek malî imkânlara sahip oldukları, askerî yapı ve lojistik bakımından daha donanımlı bir şekilde Uhud Gazvesine hazırlandıkları ve büyük bir askerî güçle gazveye katıldıkları tespit edilmiştir. Buna karşılık Müslümanların ekonomik, askerî ve lojistik altyapı bakımından daha sınırlı imkânlarla gazveye iştirak ettikleri belirlenmiştir. Bununla birlikte, Uhud Gazvesi’nde görünüş itibariyle müşrikler üstünlük sağlamış olsalar da Müslümanların maddî ve mânevî açıdan önemli kazanımlar elde ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.Item type:Item, Ballık Mağarası Pleistosen dönem Yontmataş tekno-tipolojisi(Ankara Üniversitesi, 2026)Sarıoğlu, Engin KorayBallık Mağarası, İzmir'in Dikili ilçesinde bulunan Geç Epi-paleolitik Dönem'e tarihlenen bir mağara yerleşimidir. Avcı-toplayıcı gruplar tarafından kısa süreli konaklamalar için kullanılmıştır. 11.139 adet yontmataş materyal üzerinde gerçekleştirmiş olduğumuz analiz çalışmaları sonucunda Ballık Mağarası sakinlerinin döneminin son teknolojisine uyum sağlamış bir topluluk olduğu sonucuna varmış bulunmaktayız. Ayrıca stratejik bir konuma sahip olan mağara, dönemin insanlarının en temel ihtiyaçlarından olan barınma ve korunma ihtiyacını nasıl sağlamışsa, günümüzde Batı Anadolu'nun geç dönemlerine ışık tutan bir konumdadır. Türkiye'nin en batısında tabakalı bir Epipaleolitik dizilim sunan ilk merkez olan Ballık Mağarası, yalnızca Batı Anadolu Epipaleolitiğinin değil, aynı zamanda Ege Havzası'ndaki insan topluluklarının kültürel ve teknolojik gelişim süreçlerinin anlaşılmasında da temel referans noktalarından biri olma potansiyeline sahiptir.Item type:Item, Şehabeddin Ahmed Bin Mahmud es-Sivası'nin 'Uyunu't-tefasır Li'l-Fudala'i's-Semasır adlı tefsirinin kaynakları(Ankara Üniversitesi, 2026)Altun, Ömerül FarukÇalışmada Şehâbeddin Ahmed b. Muhammed es-Sivâsî’nin ʿUyûnü’t-tefâsîr li’l- fużalâʾi’s-semâsîr adlı tefsirinin kaynakları incelenmektedir. Bir giriş, iki bölüm sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin önemi, amacı, problemi, yöntem ve kaynakları ortaya konulmuştur. Birinci bölümde Sivâsî’nin hayatı ve eserleri incelenmiştir. Yaşadığı dönem ve hayatı hakkında fazla bilgi bulunmadığı gibi hocaları, öğrencileri ve kitapları hakkında da aynı durum tespit edilmiştir. Hayatı hakkındaki bilgilerin genelde birbirinin tekrarı mahiyetinde olduğu tespit edilmiştir. Ancak çalışmamızda, Sivas Reîs-ü’l-Kurrâsı ve Şeyhi Emir Ahmed bin Muhammed bin Nakşibendî el-Celâl es-Sivâsî, Seyfuddin ibn Takiyyuddin, Ebû Bekir bin Abdulaziz bin Ahmed bin Ramazan bin Salih bin Nasır el-Ensârî ed-Dımeşkî, Ali bin Ebi Muhammed bin Ebi Sa’d bin Abdullah Ebu’l- Hasan el-Vasıtî ed-Dîvânî, Suayrizâde Balabân Efendî’nin Sivâsî’nin hocaları olduğu tespit edilmiştir. Yine Zeyniyye tarikatinin kurucusu Zeynüddin Hâfî ve onun halifesi olan Şeyh Mehmed’in (Muhammed) tarikatte Sivâsî’nin hocaları olduğu tespit ediliştir. Ebü’l-Hayr Şemsüddin Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Alî Yûsuf el-Cezerî (ö. 833/1429) ve eş-Şeyh es-Sâlih ez-Zahid el- Âbid Abdulmu’min el-Hanefî’nin Sivâsî’nin talebeleri olduğu tespit edilmiştir.Ayrıca Sudan ve Mısır’da Uyûn tefsiri üzerine iki adet tahkik yapıldığını tespit etmiş bulunmaktayız. Türkiye ve dünyada Uyûn üzerine yapılan pek çok yeni çalışma da tespit edilip kayıt altına alınmıştır.Yine birinci bölümde Uyûn’un yazılma sebebi ve mukaddimede işlenen konular tespit edilmiştir. Sivâsî’nin Ayasuluk’a gitme sebebi araştırılmış olup neticeleri kaydedilmiştir.İkinci bölümde ise Sivasi’nin tefsirini yazarken kullandığını belirttiği kaynakları tefsirin metninden araştırılmış sadece Semerkandî ve Vâhidî’yi birer defa Keşşâf’ın ismini ise bir defa Keşşaf diğer bir sefer de Zemahşerî olarak belirttiği görülmüştür.Bunun üzerine adını belirtmediği kaynakları da yaptığı nakiller üzerinden tespit edilmeye çalışılmış ve diğer çalışmalarda isminden bahsedilmeyen diğer bir ana kaynağının da Kevâşi’nin et-Telḫîṣ fî tefsîri’l-Ḳurʾâni’l-ʿazîz adlı tefsirinin olduğunu tespitedilmiştir.Ayrıca Sivâsî’nin kendisinden istifade ettiği diğer kaynaklarının Begavî, Sa‘lebî, Hâzin ve Taberî tefsirleri olduğu görülmüştür.Yine bu bölümde Sivâsînin şahıs kaynakları ve onlardan yaptığı nakillerden birer örnekler verilmiş ve diğer tefsirlerde geçtiği yerler ve şekilleri gösterilmeye çalışılmıştır.