Akademik Arşiv Sistemine Hoş Geldiniz
Ankara Ünivrsitesi Akademik Arşiv Sistemi:
- Üniversitemiz Akademik ve Kültürel Mirasını toplama, saklama ve geniş kitlere duyurmak amacını taşır
- Üniversitemiz akademik çıktılarını uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar
- Etkisini artırmak için telif haklarına uygun şekilde Açık Erişime sunar
Ayrıca Üniversitemiz Önlisans, Lisans ve Yüksek Lisans ders notlarına Açık Ders Malzemeleri sistemi üzerinden erişebilirsiniz.
Akademik Arşiv Sistemi birçok farklı bölümden oluşur:
- Dergiler = Bu kategoride Ünivrsitemizde yayınlanan dergilere ulaşabilirsiniz
- Kitaplar= Üniversitemizde yayınlanan kitapları bu kategoride bulabilirsiniz.
- Gazeteler= Geçmişten günümüze bazı gazetelerin, bazı sayıları sizi tarihte bir yolculuğa çıkarıcak.
- Tezler= Yüksek Lisans, Doktora ve Uzmanlık Tezleri bu kategori altında yer almaktadır.
Recent Submissions
Item type:Item, Dijital malvarlığı değerleri(Ankara Üniversitesi, 2026) Özkan, Yekta OngunDijital Malvarlığı Değerleri başlıklı tezimizde, öncelikle dijital malvarlığı kavramının kapsam bakımından uygulama alanının belirlenmesi amacıyla söz konusu kavram tanımlanmaya çalışmıştır. Bu kapsamda öncelikle, kavramın işaret ettiği dijital olma unsuru ile geleneksel malvarlığı kavramının etkileşimi ele alınmıştır. Dijital malvarlığı değerlerine ilişkin temel özellikler de ilgili başlıklar altında tespit edilerek ayrıca belirtilmiştir. Tezimizde, yalnızca kavramsal çerçeve ile yetinilmemiş ayrıca çeşitli dijital malvarlığı değerleri örnekleri de incelenmiştir. Akabinde ise dijital malvarlığı değerlerine ilişkin çeşitli sınıflandırma eğilimleri ele alınmış ve bu sınıflandırma eğilimlerinin kavrama uygulanabilirliği irdelenmiştir. Son olarak, dijital malvarlığı değerlerinin hukuki nitelikleri üzerinde durularak geleneksel malvarlığı içerisindeki yerleri ele alınmış, dijital nitelikteki söz konusu değerlerin hukuk sistemindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.Item type:Item, Rousseau ve Hegel'de özgürlük ve devlet ilişkisi(Ankara Üniversitesi, 2026) Çakır, Melek CandanBu tezin amacı, Rousseau ve Hegel'in özgürlük ve devlet anlayışlarını karşılaştırmak ve bu kavramlar etrafında birbirleriyle örtüştükleri ve ayrıldıkları noktaları tespit etmektir. Bu doğrultuda her iki filozofun birey-toplum-devlet ilişkisine dair yaklaşımları incelenecek; söz konusu yaklaşımlar yöntemsel ve düşünsel bağlamları dikkate alınarak değerlendirilecektir. Rousseau, özgürlüğü doğuştan gelen bir hak olarak tanımlarken, devleti öznel iradelerin bir araya gelmesiyle kurulan ve bu nedenle doğal olmayan bir oluşum olarak tasarlamıştır. Ona göre bireylerin temel amacı herkesin özgürlüğünün devletin yasalarıyla güvence altına alındığı politik bir bütün yaratmaktır. Bu amaç doğrultusunda bireyler, tüm haklarını tümele devrederek genel iradenin oluşumuna katkıda bulunurlar. Genel irade, doğal özgürlüğün yerine yasalar tarafından teminat altına alınmış toplumsal, ahlaki ve ussal özgürlüğü gerçek bir özgürlük ve hak olarak mümkün kılar. Hegel'e göre özgürlük hem tinin hem de tarihin amacıdır ve bu nedenle yalnızca toplumun ve kültür dünyasının oluşturduğu tinsel alanda, insanın eylemi aracılığıyla gerçekleşir. Bu bakımdan devlet, bireylerin keyfi iradelerinin rastlantısal bir ürünü değil, organik ve zorunlu bir bütünlük olarak karşımıza çıkar. Devlet öznel iradeleri gözetmekle birlikte onlardan daha fazlasını temsil eder; tikel ile tümelin bir arada etkinlik kazandığı ve özgürlüğün somut biçimde cisimleştiği etik bir yaşam alanı olarak belirir. Devleti etik kılan unsur, her bir üyesinin öznel iradesini aşarak ussal iradeye yönelmiş olmasıdır. Ussal, tümel ve zorunlu olan bu ilke halk tinini ya da halkın kültürünü oluşturur. Bu tezde ulaşılan sonuç, Rousseau ve Hegel'in özgürlük ve devlet arasında özsel bir ilişki kurduklarıdır. Ancak her iki düşünür, bu ilişkiyi farklı kuramsal ve yöntemsel bir çerçevede temellendirmiştir. Rousseau özgürlüğün güvence altına alınmasını devletin kuruluş amacı olarak düşünmüş ve bu ilişkiyi araçsal bir zeminde ele almıştır. Hegel ise özgürlüğü tinin tarihsel gelişimi içinde somutlaşan bir ilke olarak değerlendirmiş ve devleti, özgürlüğün gerçekleştiği organik ve etik bir bütünlük olarak düşünmüştür. Bu bağlamda devlet, Rousseau için özgürlüğün korunmasına hizmet eden ussal bir araç, Hegel için özgürlüğün gerçekleştiği zorunlu ve içkin bir yapı olarak ortaya çıkmaktadır.Item type:Item, Ekonomi, altyapı ve inovasyon kapsamında ab ülkelerinin ulaştırma etkinliğinin analizi(Ankara Üniversitesi, 2025) Yanlıç, NergizBu çalışmada, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde ulaştırma sektörü bağlamında çevresel enerji etkinliği çok boyutlu bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Çalışmanın temel amacı, çevre, ekonomi, altyapı ve inovasyon bileşenlerinin ulaştırma sistemleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve ülkelerin çevresel etkinlik düzeylerini karşılaştırmalı olarak ölçmektir. Sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda geliştirilen bu tez, ulaştırma sektörünün çevre üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla hangi stratejilerin öncelikli olması gerektiği konusunda politika yapıcılara rehberlik etmeyi hedeflemektedir. Araştırmanın kuramsal çerçevesi, ulaşım sistemleri ile çevresel, ekonomik ve teknolojik göstergeler arasındaki ilişkileri kapsamlı biçimde ele almaktadır. Tezin metodolojik kısmında, Veri Zarflama Analizi (VZA) kullanılarak geliştirilen üç farklı model aracılığıyla, 2023 yılı için çevresel etkinlik ölçülmüştür. Bu modeller sırasıyla; (1) ekonomik göstergelere dayalı çevresel etkinlik, (2) ulaşım altyapısına dayalı çevresel etkinlik ve (3) inovasyon kapasitesine dayalı çevresel etkinlik analizlerini içermektedir. Çalışmada Avrupa Birliği üyesi ülkeler, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler şeklinde gruplandırılarak karar birimleri olarak ele alınmış ve bu gruplar arasında karşılaştırmalı analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, gelişmiş AB ülkeleri genel olarak daha yüksek çevresel enerji etkinliği skorlarına sahiptir. Bu durum, bu ülkelerde çevre dostu politikaların, akıllı altyapı sistemlerinin ve teknolojik yeniliklerin etkin bir şekilde uygulanmakta olduğunu göstermektedir. Gelişmekte olan ülkelerde ise altyapı yatırımlarında stratejik planlama eksiklikleri, düşük Ar-Ge harcamaları ve sürdürülebilirlik kriterlerinin yeterince benimsenmemesi gibi etkenlerin çevresel etkinlik düzeylerini sınırladığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte bazı gelişmekte olan ülkelerin, sınırlı kaynaklara rağmen yüksek etkinlik puanlarına ulaşması, doğru politika bileşimlerinin etkin sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir. Çalışma, ulaştırma sektörünün çevresel sürdürülebilirlik bağlamında yalnızca teknik değil, aynı zamanda ekonomik, yönetsel ve yenilikçi politikalarla da entegre edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca politika önerileri, AB düzeyinde yürütülen programlar ve fonlara erişimin artırılması, düşük karbonlu ulaştırma sistemlerine geçişin hızlandırılması, inovasyonun yaygınlaştırılması ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi yönünde somut öneriler içermektedir. Sonuç olarak bu tez, ulaştırma sektörünün sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda nasıl dönüştürülebileceğini veri temelli bir yaklaşımla ortaya koymakta ve Avrupa Birliği ülkeleri bağlamında çevresel enerji etkinliğinin çok boyutlu bir analizini sunarak literatüre ve politika yapıcı çevrelere özgün bir katkı sağlamaktadır.Item type:Item, Şemsuddin Molla Fenari’ye ait Şerḥu Telḫîṣi’l-câmiʿi’l-kebîr li’l-imâm Muḥammed b. el-Hasan eş-şeybânî adlı eserinin metin tahkiki ve değerlendirilmesi(Ankara Üniversitesi, 2025) Qader, Yaseen Kareem QaderBu çalışma, Osmanlı ilim geleneğinin öncü simalarından Şemseddin Molla Fenârî’ye nispet edilen Şerhu Telḫîṣi’l-Câmiʿi’l-Kebîr adlı şerh eserinin tahkik ve değerlendirmesini konu edinmektedir. Molla Fenârî, fıkıh, usûl, mantık ve kelâm gibi farklı alanlarda derin birikimiyle temâyüz etmiş, klasik metinlere yazdığı şerhlerle hem Osmanlı ilim zihniyetine hem de Hanefî fıkıh geleneğine önemli katkılar sunmuştur. Bu tez kapsamında, İmam Muhammed eş-Şeybânî’ye ait el-Câmi’u’l-Kebîr’in Hılâtî tarafından yapılan muhtasarı üzerine Molla Fenârî’nin kaleme aldığı şerh, dört farklı yazma nüshaya dayanarak ilmî usullere göre tahkik edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, Fenârî’nin ilmî şahsiyeti, yaşadığı dönem ve Osmanlı ilim dünyasındaki yeri incelenmiştir. İkinci bölümde eserin yazma nüshaları tanıtılmış ve karşılaştırmalı tahlilleri yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise şerhin metodu analiz edilmiş; müellifin meseleleri ele alış tarzı, delil kullanımı, fıkhî tartışmalara yaklaşımı ve istidlal biçimi ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Nihayetinde tahkik edilen metin, dipnotlandırılmış ve ilmî yöntemlere uygun biçimde neşre hazırlanmıştır. Bu tez, Molla Fenârî’nin Hanefî fıkıh geleneğine katkılarını görünür kılmakla kalmayıp Osmanlı dönemi ilmî birikiminin kaynaklarını gün yüzüne çıkarmayı da hedeflemektedir.Item type:Item, Sünnetullah bağlamında kelam epistemolojisinde Adet'in yeri(Ankara Üniversitesi, 2026) Bozoğlu, OğuzBu çalışmada, İslâm kelâmında âdet teorisinin yalnızca tabiatta tekrar eden olguların betimlenmesiyle sınırlı bir çerçevede ele alınmadığı, sünnetullahın değişmezliğiyle anlamlı bir irtibatının bulunduğu ve bu bağlamda kozmoloji dışında özellikle kelâm epistemolojisinde de belirleyici bir işleve sahip olduğu üzerinde durulmuştur. Çalışmanın temel problemi, sünnetullahın değişmezliğinin hangi gerekçelerle temellendirildiğini, bu temellendirmenin âdet kavramıyla nerelerde kesiştiğini ve bu kesişimde âdetin epistemik işlevinin nasıl kurulduğunu ortaya koymak olmuştur. Bu doğrultuda tez, âdetin kavramsal sınırlarını belirlemeyi, kelâmî problem alanlarındaki konumunu netleştirmeyi ve düzenlilik bilgisinin hangi şartlarda güvenilir sayılabileceğini tartışmayı amaçlamıştır. Araştırmada, kavramsal çözümleme ile metin merkezli bir okuma tarzını birleştiren bir yöntem benimsenmiş, âdetin etimolojik ve terminolojik boyutu, naslardaki kullanımı ve kelâm literatürü içindeki tarihî teşekkül seyri birlikte değerlendirilmiştir. Tez, giriş ve üç bölümden oluşmuştur. Giriş kısmında problem, önem ve amaç, yöntem ve kapsam, temel kaynaklar ile literatür değerlendirmesi ortaya konulmuştur. Birinci bölümde âdetin anlam alanı, naslardaki kullanımı ve kelâmî etkileşim bağlamında mantık, ahlâk, tefsir ve fıkıh gibi disiplinlerdeki yansımaları incelenmiştir. Ayrıca teorinin tarihî arka planı ve erken örnekleri ele alınmıştır. İkinci bölümde âdet–sünnet ilişkisi, sünnetullahın semantik çerçevesi ve değişmezlik ilkesinin teistik tartışmalarla irtibatı üzerinden temellendirilmiştir. Bunun yanı sıra ilâhî adalet sıfatı ekseninde düzenlilik olgusunun nasıl açıklanabileceği tartışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise âdet kavramı, kelâm epistemolojisinin temel prensipleri çerçevesinde ele alınmıştır. Bu çerçevede terimin bilginin tanımı, kaynakları ve türleri gibi tartışmalar içinde nasıl konumlandırıldığı, ne tür bağlamlarda ve hangi gerekçelerle konu edildiği ortaya konulmaya çalışılmıştır.